Wywiad: Unijny kryzys SMP „nie powtórzy się” – mówi polski ekspert ds. mleczarstwa

Jana Sutenko z IEG Vu przeprowadziła wywiad z Agnieszką Maliszewską, dyrektor biura polskiej organizacji mleczarskiej – Polskiej Izby Mleka i organizatorem Międzynarodowego Dairy Forumgo, aby omówić perspektywy polskiego przemysłu mleczarskiego na obszarze globalnym, sytuację rynkową w dobie interwencji kupowania i losy europejskich mleczarni po Brexicie.

Jakie są oczekiwania na nadchodzący polski sezon mleczarski? Czy w 2019 r. pojawią się nowe trendy mleczarskie w zakresie innowacji produkcyjnych lub eksportu na nowe rynki?

Polski sektor mleczarski jest bardzo dynamiczny i widać, jak na przestrzeni ostatnich lat bardzo intensywnie się rozwija. Jest też otwarty na nowe wyzwania i innowacyjność. Stąd instytuty innowacji i współpraca ze środowiskiem naukowym, by wspólnie pracować nad nowymi kierunkami, badaniami i rozwojem tego sektora w Polsce.

Nowe trendy mleczarskie jakie obserwujemy na polskim rynku to silny nacisk na organiczne produkty mleczne, takie jak funkcjonalne produkty bez GMO, dedykowane dla ludzi aktywnych, sportowców, singli. Te ostatnie to produkty w mniejszych, bardziej wyszukane smaki. Widzimy wzrost zainteresowania smakami naturalnymi, tradycyjnymi, produkowanymi przez mniejsze niszowe zakłady.

W jaki sposób 99% czyszczenia zapasów interwencyjnych OMP pomogło przemysłowi mleczarskiemu? Jakiego tego rodzaju kryzysu możemy uniknąć w przyszłości?

Po pierwsze, musimy pamiętać, dlaczego kryzys giełdowy OMP miał miejsce. Zwiększona produkcja mleka po zniesieniu unijnych kwot produkcji mleka w połączeniu ze spadkiem popytu na produkty mleczne w krajach rozwijających się, takich jak Chiny, oraz rosyjskie embargo ograniczające dostawy europejskie przyczyniły się do nagromadzenia rekordowo dużych ilości mleka w krajowych magazynach.

Widzimy, że proces ten stopniowo się opłaca, ponieważ 99% zasobów OMP zniknęło. Sytuacja zaczęła wracać do normy. Opróżnienie magazynów przyczyniło się do długo oczekiwanej stabilizacji na rynku.

Sytuacja, która miała miejsce w latach 2014-2015 doprowadziła do długotrwałego kryzysu w przemyśle mleczarskim na pewno nie zostanie powtórzona. Musimy jednak pamiętać, że nieprzewidziane okoliczności spekulacje na rynku, warunki pogodowe itp. mogą ponownie zakłócić rynek. Patrząc na przeszłe doświadczenia niezwykle opóźnionej i niespójnej reakcji na kryzysy w przemyśle mleczarskim, kolejnej katastrofy można uniknąć tylko wtedy, gdy odpowiedź jest przemyślana i szybka.

W mojej osobistej opinii, my UE mamy wszystkie instrumenty, które mogą wspierać wzrost produkcji mleka płatności bezpośrednie związane z produkcją, jak również mechanizm zakupów interwencyjnych, aby uniknąć nadprodukcji. Mając to wszystko na uwadze, powinniśmy skupić się na koncentracji geograficznej, skali i dywersyfikacji produkcji mleczarskiej. Najważniejszą rzeczą jest uważne obserwowanie sytuacji na rynku i uruchamianie mechanizmów regulacyjnych w razie potrzeby. Ważne jest również, aby szukać nowych rynków, budować zaufanie konsumentów do produktów i zwiększać konsumpcję mleka w kraju – a wszystko to przy rozsądnym wykorzystaniu funduszy UE. A wszelkie bezpośrednie działania interwencyjne powinny być ostatecznością.

Brexit i zbliżające się niepewności dotyczące przyszłości Wielkiej Brytanii w UE. W jaki sposób ewentualne odejście Zjednoczonego Królestwa od UE wpłynie na blok jako całość i jaki rodzaj transakcji powinien zabezpieczyć Zjednoczone Królestwo przed wyjazdem?Czy możesz przedstawić możliwe skutki Brexitu dla polskiego przemysłu?

Brexit to dziś niewiadoma dla wielu sektorów, także polskiego mleczarstwa. Dziś mamy na Wyspach wielu konsumentów pochodzących z Polski, jest to dla nas dobry rynek produktu finalnego. Dlatego brak pewności co do sposobu Brexitu jest dziś dużym problemem dla polskich zakładów mleczarskich.

Opowiedz mi więcej o 17. Międzynarodowym Forum Mleczarskim?

W ciągu ostatnich kilku lat świat mleczarski skupia się wokół skutków Brexitu, politycznych i ekonomicznych aspektów rozwoju światowej branży mleczarskiej czy kierunku rozwoju produkcji i przetwórstwa mleka. To będą wiodące tematy tegorocznego 17 Forum, które odbędzie się w dniach 4-6 września 2019 w Serocku.

Ta konferencja od lat jest doskonałym miejscem do dyskusji na poziomie międzynarodowym na temat problemów i perspektyw w sektorze mleczarskim, z udziałem najważniejszych decydentów unijnego i światowego mleczarstwa. Niezwykle ważny dla tego wydarzenia jest aspekt ekonomiczno-polityczny. Udział wielu znakomitych gości, w tym przedstawicieli resorów rolnictwa z wielu krajów, międzynarodowych organizacji branżowych, przedstawicieli Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego świadczy o niezwykłej wadze tej konferencji.